HEMOROİD (BASUR) VE ENDOSKOPİK TEDAVİLER

Dışkı kanalının dış ağzı (anüs) deki toplayıcı damarların yerlerinden ayrılarak şişmesi, sarkması ve hafif bir dış etki ile kanaması hastalığına basur (hemoroid) ismi verilir. Hemoroidlerin esas kaynağı iç kısımda olduğundan iç basurun tanımı, tedavisi önemlidir. Bazen anal sfinkter yetersiz olur ise basur torba şeklinde dışarıya da çıkabilir [Prolapsus]. Hemoroidler, sıcak su oturma banyosu, iltihab engelleyici pomadlar ve fitillerle tedavi edilip iltihabi durumu engellenebilir. Bazen bu klinik tedaviye cevap alınamayabilir. (grade 2-4) bu gibi durumlarda işlem öncesi hasta değerlendirilerek uygun ise endoskopik tedavi uygulanabilir. Endoskopik olarak en sık iç basurların elastik bandajla boğularak düşürülmesi veya içlerine sclerozan madde enjekte edilerek dondurma işlemi yapılabilir. Argon lazer veya ısı probu uygulanarak hemoroidler tedavi edilebilirler. Prolabe hemoroidler, grade 3 ve 4 hemoroidler ise ancak cerrahi tedavi ile yok edilebilirler.

BASUR (HEMOROİD) NEDİR ?

Tanım : Dışkılama kanalının ağzında bulunan toplayıcı kan damarlarının şişmesi, varisleşmesi ve yatağını kaybetmesi sonucu oluşan bir klinik durumdur.

Damarlarda basıncın artmasını ve şişmenin ana sebepleri, hamilelik, uzun süreli kabızlık, ishal ve yaşlılıktır (Damar tonusu azalır). Basurlar anüsün içinde internal (iç) ve external (dış) diye 2’ye ayrılırlar.

Şikayetler : Hayatı tehdit edecek derecede şikayete neden olmazlar. Genelde birkaç gün içinde kendiliğinden küçülür ve iyi olurlar. İnternal hemoroidlerin en sık semptomu dışkı üzerinde kırmızı kanamanın görülmesidir. bazen tuvalet kağıdına da sürülür. Bazen internal hemoroidler anüs dışına da uzanarak ağrıya ve irritasyona sebep olabilirler. Bu durumda prolaps veya protruding basurdan bahsedilir. Dış hemoroidler ağrılı şişme ve kanamaya neden olurlar, bazen de pıhtının basura dolması ile tromboze neden olurlar. Müküsün aşırı artması da kaşıntıya neden olabilir.

Sıklığı : 50 Yaşın üstünde nüfusun yarısında hemoroid bulunabilir. Hamile kadınlarda daha sıktır. Hormonel değişiklikler fütürun bakımı, hemoroidal damarların genişlemesine neden olur. Doğum sırasında bu damarlar yer değiştirebilirler. Geçici olarak problemlere sebep olurlar.

Teşhis : Kanlı dışkı en önemli bir bulgudur. Doktor muayenesi ile teşhis konulur. Şiş hemoroid damarları gözetlenir. Tuşe ile muayene edilir.

Rektoskop ve sigmoidoskopik tetkik hem homoroid teşhisinde hem de kanlı dışkılamaya neden olan diğer hastalıkları ayırt etmede faydalıdır.

Tedavi :

- 10 dakika sıcak oturma banyoları, günde birkaç kez yapılabilir.

- Şişliğin azalmasında buz tedavisi yapılabilir.

- Yumuşatıcı ve ağrı kesici

- Krem ve suppozitualer sınırlı zamanda etkili olabilirler

- Hemoroidelerin tekrarlamasını önlemenin yolu kabızlığın angellenmesi ile yapılır (olur). Fiberli diyetin yenmesi hem dışkı miktarını artırır, hem de yumuşamasına neden olur. Dışkı yumuşatıcılar barsakların boşalmasını kolaylaştırır ve hemoroid üzerine olan basıncı düşürür. Fiberlerin en iyi kaynağı meyveler, tüm tahıllar veya psyllium gibi sunni fiberler, dışkı yumuşatıcılar veya metylsellulose kullanılır. İnatçı vakalarda cerrahi tedavi uygulanır.

Kronik İshalin Sebepleri

- En sık sebebi hassas barsak sendromu (İBS) Spastik kolittir.

- Crohn’s ve ülseratif kolit gibi iltihabi barsak hastalıkları

- Gıdaların kötü absorsiyonu – çoeliac. Kronik pankreas hastalıkları. Dışkı kötü kokulu, soluk renktedir.

- Diabet veya hypertiroidi gibi hormonal hastalıklar

- Barsak tümörleri

- Kronik barsak infeksiyonları

- Mide operasyonları

- Antibiyotik, Mğ ihtiva eden antiasitler, artirit ve antihypertansif bazı ilaçlar

- Toz intoleransı olan insanlarda süt ihtiva eden gıdalar, kronik ishale neden olurlar.

- Coeliac hastalarında buğday ürünleri ve mutöt olmayan miktarda alol tüketimi ishal yapabilir.

Ne zaman Doktora Gitmeli ?

- İshal dehidratasyon yapacak derecede şiddetli ise

- Acut ishal 15 günden fazla sürüyor ise

- 2 Yaşın altı ve yaşlılar daha erken doktora başvurmalı

- İshal, kilo kaybı veya kanlı dışkılama var isr doktora erken başvurulmalıdır.

Doktor Ne Yapmalı ?

- Fiziki muayene

- Rectumun ve barsağın aletle muayenesi

- Dışkının direkt tetkiki ve kültürü

- Rutin kan testlerinin düzenlenmesi

Tedavi

- Akut diarelerin çoğu kendiliğinden düzelir.

- Alkol, ilaç kullanımı, ansiete gibi durumlar sorgulanır ve etken ortadan kaldırılır.

- Tuz ve mayi açlığını gidermek için bol likit ve rehidratasyon solüsyonları verilir

- İnfeksiyöz nedenli ishallerde hijyene dikkat edilir.

- Tuvaletten sonra eller iyice yıkanır.

- Lopermid veya diphenoxylate gibi anti diaretic ilaçlar şiddetli diarelerde verilebilir.

- Şiddetli infeksiyondan şüpheleniyor ise antibiyotik erilebilir.

- Kronik diarede doctor asıl etkeni bulmadan tedavi edilmesi sakıncalıdır.

Araştırma İhtiyacı

Dünyada 5-10 milyon küçük çocuk kolera vs. gibi ishal hastalığından ölüyor.